TürkçeÜçüncü Konu
Cuma Konusundaki Sünneti[1]
1. Cuma gününe saygı göstermek, önem vermek ve başka günlerde yapmadığı bazı şeyleri Cuma günü yapmak onun sünnetlerindendi. Cuma günü yapılan şeylerden bazıları şunlardır: Cuma günü gusletmek, en güzel elbiseleri giymek, hutbe okunurken susmak -ki bu vaciptir- ve Peygamber’e çokça salâvat getirmek.
2. İnsanlar toplandığı zaman evinden çıkar; onlara selam verir, sonra minbere çıkar, yüzünü insanlara döner, minber üzerinde onlara selam verir, sonra otu-rurdu. O oturunca Bilâl ezana başlar, ezan bitince ayağa kalkar, hutbe ile ezan arasında fasıla vermezdi. Minber yaptırmadan önce hutbe esnasında bir yaya veya asaya dayanırdı.
3. Hutbeyi ayakta okurdu. Sonra az bir miktar oturur, sonra tekrar kalkar ve ikinci hutbeyi okurdu.
4. Kendine yakın oturulmasını ve susulmasını emrederdi. Arkadaşına sus diyen bir adamın boş ko-nuşmuş olacağını, boş konuşanın ise cumasının ol-mayacağını haber verdi.
5. Hutbe okuduğu zaman gözleri kızarır, sesini yükseltir, sanki düşman ordusuna karşı uyaran birisi gibi öfkesi şiddetlenirdi.
6. Hutbesine “emma ba’du” diyerek başlar, hutbeyi kısa keser, namazı uzatırdı.
7. Hutbesinde ashabına İslam’ın kaidelerini ve hü-kümlerini öğretir, emirleri ve yasakları bildirirdi.
8. O esnada ortaya çıkan bir ihtiyaçtan dolayı yahut ashabından birinin soru sorması üzerine hutbeyi keser, ona cevap verir, sonra kaldığı yerden hutbesine devam eder ve tamamlardı. Bazen bir ihtiyaçtan dolayı minberden iner, sonra geri dönerek hutbesini tamam-lardı. Duruma göre hutbesinde ashabına emirler verir-di. Aralarında sıkıntılı veya ihtiyaç sahibi birini gö-rünce onlara o kişiye sadaka vermelerini emreder ve buna teşvikte bulunurdu.
9. Hutbe esnasında Allah’ı anarken işaret parmağı ile işaret ederdi. Kuraklık olup yağmur yağmadığı zaman hutbesi esnasında yağmur duası yapardı.
10. Cuma namazını kıldığı zaman evine girer, iki rekât sünnetini evinde kılar, sünnet kılacaklara Cuma-dan sonra dört rekât kılmalarını emrederdi.
[1] Zâdu’l-Me‘âd (1/353).